نحوه شکل گیری بافت شهر تخت

نحوه شکل گیری بافت شهر :

برابر شواهد ، قرائن و اظهارات ، قبایل تخت کنونی در سنوات گذشته در سه منطقه مشهور و معروف به کُشتاران ، کِلات و سَرمُغان سکونت داشته و بطور مستقیم در اراضی محدوده و متعلق به خود در پی انجام کشاورزی و دامداری بوده و از این طریق امرار معاش می نمودند که در شرایط نابسامانی استان هرمزگان و حمله ورشدن دشمنان ، بلوچها ، اعراب و بیگانگان در سنوات گذشته به مرکز استان و روستاها و شهرهای توابع از جمله شهر تخت و غارت نمودن اموال مردم و بعضاً آزار و اذیت آنها ، سران قبیله تخت را به این امر واداشته که در جهت دفاع از اموال و نوامیس خود با ایجاد اتحاد ، همدلی و انسجام ، تدابیری اتخاذ تا گره گشای مشکلات گردد و به عبارتی از گزند دشمنان در امان باشند . با از بین رفتن قلعه اصلی کلات تخت در اثر حمله و تجاوز اقوام بهارلو ، سران و ریش سفیدان قبایل با انجام رایزنی به این اتفاق نظر می رسند که تخت کنونی که در حال حاضر به عنوان محله های نبوران و پرشکوه نام برده می شود را به عنوان سکنی دسته جمعی انتخاب نمودند . کلیه اهالی از دور و نزدیک به این منطقه مهاجرت و به صورت دایمی سکونت و سپس قلعه ای در جهت پاسداری از محل احداث گردید تا بدین طریق زمینه امنیت محل را فراهم نمایند . بنا بر اظهارات افراد سالخورده و نقل قول سران قبایل ، بیانگر این حقیقت است که از این اتحاد و همدلی در زمان خود نتیجه مطلوب حاصل گردیده است . علاوه بر این ، اتخاذ این تدابیر در رونق شهر نشینی تخت نیز بسیارمؤثر بوده است .

در پی زلزله سال 1356 و وارد شدن خسارات به منازل مسکونی اهالی تخت ، دولت وقت ملزم به احداث منازل به خسارات دیده ها ناشی از زلزله گردید که در این رابطه ابتدا اختلاف سلیقه هایی مبنی بر احداث منازل در چندین محله وجود داشت لیکن با هوشیاری سران قبیله و مسئولین وقت و ایجاد هماهنگی و همدلی به جهت رونق بخشیدن به شهر و انسجام هر چه بیشتر ، متفقاً به این نتیجه رسیده که شهرکی با استعداد 300 واحد مسکونی ، اماکن تجاری و آموزشی در شمال شهر تخت احداث گردد که این مهم به شکل صحیح و اصولی بنا و امروزه تحت عنوان شهرک شهید رجبی نامگذاری گردیده است . این اتحاد و همدلی و انسجام اهالی در طی دو مرحله تأثیر به سزایی در شهر تخت داشته و کماکان این روند اصولی که رونق بخش می باشد استمرار دارد .

پیشینه تاریخی شهر تخت

پیشینه تاریخی

در گذشته های خیلی دور، تخت از قدیمی ترین ، پرجمعیت ترین ، آبادترین و سرآمدترین همه روستاهای اطراف خود بوده است . براساس نوشته مرحوم سدید السلطنه ، تخت را مجموعه ای از قراء مختلف معرفی نموده و جمعیت آن را در حدود 100 سال پیش ، سیصد خانوار عنوان نموده است و همچنین بیشترین مالیاتی که دولت آن زمان از روستاها دریافت می نموده متعلق به تخت بوده که خود نشانگر آبادی و رونق اقتصادی این ناحیه می باشد . براساس کتاب فرهنگ جغرافیایی آبادیهای استان هرمزگان ، قدمت این شهر به حدود 10 قرن پیش باز می گردد و طبق گزارش حوزه معاونت عمران روستایی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی ، قدمت این شهر به قبل از دوره صفویه (قبل از سال 900 هجری شمسی) برمی گردد . بطور کلی از لحاظ تاریخی قدمت تخت خیلی زیاد و به دوران قبل از اسلام و مسیحیت می رسد و با جرأت می توان گفت که قدمت تخت به بیش از 1400سال پیش می رسد . نمونه عینی آن قبرستان بیت المقدسی کلات می باشد که اموات به سمت بیت المقدس دفن شده اند که اگر در این قبرستان کاووشی صورت گیرد به اسنادی دسترسی پیدا می کنند که اثبات کننده قدمت تخت به این دوران ها می رسد . علت اینکه تمدن منطقه تخت در جایی به ثبت نرسیده بخاطر اینکه این منطقه دارای زیست حاره ای با آب و هوای گرم بوده و مردم این منطقه برای ساخت و سازهای خود از گِل رس و وسایل ساده آن زمان درست می کردند و حداکثر دوام گِل رس نیز بین 50 تا 150 سال بود و بعد از بین می رفت . لذا از سنگ استفاده نمی کردند و آن هم به خاطر اینکه سنگ در زمستان خیلی سرد و در تابستان خیلی گرم بود پس اقلیم این منطقه اجازه استفاده از سنگ و یا مصالح محکم تر نمی داد . با توجه به قدمت بالای این منطقه متأسفانه در این رابطه هیچ گونه کتابتی صورت نگرفته و علی رغم اینکه خیلی از شهرها و روستاهای دیگر کشور که قدمتی آنچنانی ندارند ولی بخاطر استقرار در مناطق معتدل و خوش آب و هوا و بدلیل استفاده از مصالحی همچون سنگ در بعضی از شهرها ماندگاری داشته و به همین خاطر در رابطه با آنها در بعضی از کتابها نوشته شده است . لذا اگر از مصالح محکم تری استفاده می کردند قدمت ۱۴۰۰ ساله آن منطقه تخت هویدا می گردید .  

حوادث طبیعی در شهر تخت

حوادث طبیعی :

انسان همواره در حال مقابله با خطرات احتمالی و ناگهانی است که در طبیعت و محل سکونتش وجود دارد . ازمهمترین خطرات و بلایای طبیعی درمنطقه تخت می توان به زلزله ، سیل ، رعد و برق وخشکسالی اشاره نمود . خشکسالی در این ناحیه بر اثر کاهش شدید بارندگی رخ می دهد و خساراتی از جمله کاهش محصولات کشاورزی ، کاهش تولید علوفه در مراتع ، کمبود آب در رودها و افزایش تبخیر و تعرق را به همراه دارد . سیل نیز پدیده ای است که همواره خسارت ها و زیان های مالی و جانی فراوانی در این منطقه به بار آورده و در پاره ای از سالها به ویژه سال 1371 شاهد جاری شدن سیلاب مهیب با خسارتهای فراوان بوده است که باعث تخریب راه ها و از بین رفتن دهانه پل ها ، منازل مسکونی و زمین های کشاورزی گردیده و بخش اعظمی ازحریم روستای زیارت سید سلیمان را به زیر گل و لای برد . یکی دیگر از حوادث طبیعی که در گذشته رخ داده بود ، رعد وبرق است . این حادثه طبیعی در سال 1337 و 1366 به وقوع پیوست و باعث خسارات فراوان باغی در منطقه گردید .

زلزله نیز در اول فروردین سال 1356 با 9/6 ریشتر در این منطقه رخ داد که دراین حادثه روستای جَغان و روستای گِیشان از توابع بخش تخت باعث تخریب و تلفات جانی گردید . این حادثه باعث شد تا شهرک جدید تخت ساخته شود و مردم از محله شهر کهنه (پایین) و محله سرگاشان به شهرک جدید نقل مکان کنند . این حادثه باعث تغییراتی در نوع مسکن از گِلی به سیمانی شده و نقطه عطفی در بوجود آمدن زندگی جدید ، تحول درمسیرزندگی از سنتی به سبک امروزی به همراه داشته است .